Holotropisk terapi | NAFKAM

Holotropisk terapi

Holotropisk terapi består hovudsakeleg av fastsette pusteøvingar, som skal hjelpe mot både fysiske og psykiske problem ved å løfte pasienten til eit høgare nivå av medvite.

Holotropisk terapi er beskrive som ein metode for å utforske og auke sjølvinnsikten sin, og som terapi for å frigjere vonde opplevingar og minne slik at ein kan oppleve ein gunstig vekst både fysisk og psykisk.

Den holotropiske terapien er sett saman av fleire element. Ein skal puste raskt og djupt med attletne auge, medan ein lyttar til høg musikk og gjer spesifikke kroppsrørsler. Hjå ein behandlar eller i ein workshop med fleire pasientar tilstade, er det vanleg at terapeuten eller ein medpasient tek på pasienten for å roe og støtte han/ ho under desse øvingane.

Samtidig skal pasienten konsentrere seg om det terapien kallar interne prosessar, og prøve å knytte saman innpust og utpust til ein vedvarande heilskap. Målet er å utvikle seg til stadig høgre nivå av medvite; der vonde minne, opplevingar og stressfaktorar ikkje lenger løyser ut negative kjensler og reaksjonar, og muskelspenningar og andre kroppslege symptom skal forsvinne. 

Terapien har vore særleg promotert for rusavvenning, med at høgre nivå i sinnet og medvitet kan opplevast gjennom hyperventilering istadenfor med rusmiddel.

Virker det?

Det er semje om at traume og undertrykte kjensler kan påverke korleis ein reagerar både fysisk og mentalt, og at korleis ein har det psykisk kan føre til stressreaksjonar så som spente musklar, smertar med meire. Det er også god dokumentasjon for at konsentrerte avspenningsøvingar generelt - herunder kontrollert pusting - kan verke positivt. 

Fokus på eit fysisk rituale eller på ein konkret aktivitet (som t.d pustinga) og medviten auke i respirasjonsfrekvens kan i teorien midlertidig svekke dei psykologiske forsvarsmekanismane våre, og opne for nye oppfatningar av både gamle minne og nosituasjonen. Ein veit også at musikk kan verke både beroligande og suggererande, og bidra til ein meditativ tilstand. "Høgre nivå av medvitet" er teoretiske konsept, der rørsle (eller ikkje rørsle) mellom ulike nivå ikkje let seg påvise med gode målemetodar. 

Ved søk i kjeldene våre i juli 2020 etter oppsummert forskning på holotropisk terapi, fann vi fylgjande:

Ei oppsummering frå 2019 på ulike former for transpersonleg psykologi av 14 studiar på ulike behandlingar for styrt avvenning frå narkotiske stoff, fann at mange av desse rapporterte om ulike framsteg i avvenninga; opplevingar av auka livskvalitet, ro og velvere, samt mindre psykisk og fysisk smerte hjå deltakarane. 

Andre helseproblem: 
Det er gjort forsking - av ulike typar - på holotropisk terapi brukt ved fleire bruksområde, sjukdomar og lidingar, men her manglar det kunnskapsoppsummeringar i kjeldene våre. Etter våre kriterie manglar vi då generelt dokumentasjon av god nok kvalitet til å kunne seie noko om behandlinga har verknad eller ikkje.

For holotropisk terapi gjeld dette: akutte psykiske kriser, personleg vekst gjennom auka andeligheit og spiritualitet, avvenning frå alkohol, ymse nevrotiske lidingar.

Er det trygt?

Pusteøvingar vert generelt rekna som trygt for dei fleste, med få vanlege eller alvorlege biverknadar.

I forskinga som er gjort på holotropisk terapi vert nokre grupper likevel rådde til varsemd. Grunnane til dette er hovudsakleg at slik intens pusting (hyperventilering) teoretisk kan forverre visse helseproblem og -tilstanden, samt at pustinga kan medføre at den som har ein smittsam sjukdom kan smitte andre. Desse gruppene er:

Personar med glaukom; astma; osteoporose; hjarte-/ karsjukdom; netthinneløysing; utposing på blodårer; krampelidingar; dei som er nyopererte; stomi-opererte; dei som har alvorlege psykiske sjukdomar, brukar sterke medisinar; har smittsame sjukdomar, og/ eller kvinner som er gravide.

Forskinga på behandlinga peikar også på at helsetilstanden for personar med psykiske lidingar kan bli verre når dei medvite fokuserer på vonde minne og opplevingar, og at dei då kan trenge hjelp og oppfølging frå fagfolk. Holotropisk terapi er kjent nytta av helsepersonell i kognitiv behandling. Pasientar som ikkje opplever betring eller som ikkje når "høgre nivå av medvitet", kan oppleve at dei feilar i ansvaret for eiga betring. Dette kan medføre ekstra belastning i ei tung tid.

I Noreg kan alle som vil kan kalle seg holotropisk terapeut og gje slik behandling utan krav til utdanning. Eventuell utdanning innan holotropisk terapieller anna alternativ behandling gir ikkje same kompetanse, formelle kvalifikasjonar eller det ansvaret som autorisert helsepersonell har. 

Den største risikoen ved holotropisk terapi er truleg indirekte, ved at tilstanden kan bli dårligare fordi pasienten sjølv og/ eller terapeuten feiltolkar eller overser viktige symptom som krev undersøkjing og behandling, og viktig behandling vert forseinka. Denne risikoen gjeld ved alle typar alternativ behandling.

Generelle tryggingsreglar

  • Mangel på rapporterte biverknadar er ikkje det same som at ei behandling er dokumentert som trygg. Biverknadar innen alternativ behandling er ofte underrapportert.
  • Snakk med lækjaren din om alternativ behandling du brukar eller vurderer å bruke
  • Ikkje bruk helseprodukt som t.d urtar og kosttilskot ukritisk - hald deg til pakningsinformasjonen
  • Ikkje bytt ut naudsynt behandling med alternativ behandling
  • Når du brukar alternativ behandling, er rettsvernet ditt svakare enn når du brukar offentlege helsetenestar. Som pasient hjå alternativ behandlar er du ved skade som regel ikkje dekt av Norsk Pasientskadeerstatning.

Du kan lese meir om dette i artikkelen vår om den juridiske tryggleiken din og i pasientrettleiinga vår ved bruk av alternativ behandling

Bakgrunn

Holotropisk terapi vart utvikla av den tsjekkiske psykiataren Stanislav Grof og kona hans. Behandlinga vert beskrive som både ein terapi ved og mot konkrete helseproblem, og som ein teknikk for sjølvutvikling og andeleg vekst. Grof var oppteken av å finne alternativ til psykiatrisk behandling med psykedeliske stoff såsom LSD, då han meinte at den viktigaste grunnen til betring hjå pasientar med psykiske lidingar var at dei sjølv vaks gjennom ny sjølvinnsikt og forståing av seg sjølve på andre plan. 

Behandlinga byggjer på tanken om at traumer og undertrykte kjensler gir seg utslag i psykiske forstyrringar og fysiske symptom såsom muskelspenningar. Slike vert i behandlinga vert kalla emosjonelle og bioenergetiske blokkeringar.  Metoden vert tilbydd både som behandling åleine, og vert nytta som teknikk innan fleire samtale/ psykoterapeutiske behandlingar. Metoden vert og lært bort til pasientar for eigenbehandling og sjølvutvikling imellom behandlingstimane.

Ordet "holotropisk" kjem frå gresk og tyder heil (holos) og å røre seg framover (trepein). Holotropisk terapi er ei form for transpersonleg psykologi, der ein legg særleg vekt på dei andelege aspekta ved sinnet. Ei grunnforståing innan dette er at mennesket har eit såkalla holotropisk sinn, med ubegrensa potensial for å vakse og utvikle seg til stadig høgre nivå av medvite, innsikt, forståing av plassen/ funksjonen sin i relasjonane og samfunnet.

Slik indre vekst betyr ifylgje denne læra færre og mindre problem, både psykiske og fysiske. Det finst ei rekkje teknikkar og metodar for sjølvutvikling og eigenbehandling som kviler på dette. Grensa mellom sjølvutvikling og eigenbehandling av helseproblem er ofte flytande.

Den holotropiske terapien er samansett av fleire element, og byggjer på fleire idear både om kva som skaper sjukdom og korleis den kan behandlast. Eksempelvis skal pasienten sitje eller ligge og gjere bestemte visualiseringsøvingar (gjerne av geometriske former og mønster), medan behandleren eller ein annan pasient tek forsiktig på pasienten for å støtte han/ ho, og det vert spelt høg, intens musikk som skal støtte den holotropiske opplevinga - stemninga og den auka innsikta pasienten skal få.

Terapeutane beskriv og formålet til å vere å frigjere fortrengde kjensler og på den måten løyse opp muskelspenningar. Behandlinga vert ofte nytta ved rusavvenning og ved vanlege psykiske plager, så som ved lav sjølvkjensle, angst/ depresjon, tvangshandingar, ved aggresjonsproblem, sjølvskading, dårlig kommunikasjon og relasjon med sine næraste, med meire.

Nokre utøvarar legg stor vekt også på gruppeprosessen, der medpasientar lærer av å sjå på og å hjelpe/ støtte kvarandre; og på teikning og tolkning av opplevingane ein har hatt under behandlinga. 

Utøvarar av holotropisk terapi forklarar gjerne behandlinga som ein metode for eigen/ indre healing, gjennom samansmelting av kunnskap om medvitet, antropologi, forskjellige former for psykologi, austleg spirituell praksis og universelle mysterietradisjonar. Behandlinga har vorte kritisert mellom anna for å få pasientar til å hallusinere gjennom suggesjon, og at behandlinga blandar saman religion (New age), paranormalitet, sjamanisme og sjølvhjelp med behandling av helseproblem.

Andre norske namn/ nemningar: Holotropisk behandling, -andedrettsterapi, -respirasjon

Utanlandske namn/ nemningar: Holotropic Breathwork, Grof therapy, Grof Transpersonal Training, Groffing, Rebirth

Kilder

Les også

NAFKAM -

Nasjonalt forskningssenter innen komplementær og alternativ medisin

Vi arbeider for å gi deg fakta om alternativ behandling, slik at du kan ta tryggere valg for din helse.

Les mer om NAFKAM

Andre nettsteder fra NAFKAM: