Denne informasjonen er kun meint som rettleiing. Den erstattar ikkje medisinske råd. Du bør alltid diskutere eventuell bruk av alternativ behandling med legen din.
1. Kva er det?
Mariatistel er ei plante i korgplantefamilien. Frøa inneheld stoffet silymarin, som blir brukt i framstillinga av naturmiddel.
Planta har vore brukt som medisin i over 2000 år, og har særleg vore brukt ved lever- og fordøyingsplager. Mariatistel blir seld mellom anna som tablettar, te og tinktur.
Ved kreft blir det hevda at mariatistel kan bidra til å verne kroppen mot nokre biverknader av kreftbehandling, og kanskje kan støtte verknaden av enkelte kreftlegemiddel.
2. Verkar det?
Det er usikkert kor godt mariatistel verkar for kreftrelaterte føremål. Tilgjengeleg forsking tyder på positiv verknad på nokre behandlingsrelaterte plager, men resultata er ikkje eintydige. Mariatistel kan kanskje:
Verne levra under cellegiftbehandling
Redusere teikn på nyreskade under behandling med nokre typar cellegift (men resultata er motstridande)
Redusere risikoen for enkelte former for hjarteskade, som er knytte til kreftbehandling
Lindre eller utsetje sårheit og betennelse i munn og svelg under kreftbehandling
Utsetje og redusere hudreaksjonar på strålebehandling
Redusere symptom på hand-fot-syndrom ved behandling med capecitabin
Forskinga som er gjort, gir førebels ikkje nok kunnskap til å seie sikkert kor stor nytta er.
3. Er det trygt?
Mariatistel, silymarin og silybin vert rekna som oftast godt tolererte, og som trygge for dei fleste å bruke.
3.1 Biverknader
Dei fleste som bruker mariatistel, får ingen eller få biverknader.
Biverknader som er rapporterte, er vanlegvis milde og kan omfatte kvalme, magesmerter, diaré, hovudverk, hudutslett, kløe, samt muskel- og leddsmerter
Sjeldne tilfelle av alvorlegare biverknader er rapporterte, mellom anna påverknad av leverfunksjonen.
3.2 Grupper som bør vere ekstra forsiktige
Følgjande bør vere særleg forsiktige:
gravide og kvinner som ammar, fordi kunnskapen om tryggleik er begrensa
born, fordi detokumentasjonen om langtidsbruk er begrensa
personar med allergi mot plantar i korgplantefamilien (Asteraceae)
3.3 Interaksjonar
Mariatistel kan påverke enkelte legemiddel, men det er usikkert kor mykje dette betyr.
Du bør vere varsam med å bruke mariatistel samtidig med:
blodfortynnande legemiddel
legemiddel mot diabetes
enkelte kreftlegemiddel
3.4 Åtvaringar
Personar med hormonfølsame kreftformer bør òg vere forsiktige, fordi mariatistel kan påverke østrogenreseptorar. Betydinga av dette er ikkje fullt ut avklart.
Mariatistel bør ikkje brukast som erstatning for kreftbehandling tilrådd av helsepersonell.
Ver merksam på at:
Referansar, dokumenthistorikk med meir finn du i originalteksten Milk thistle (Silybum marianum). Dette er ein kortversjon av CAM Cancer sin artikkel.
Dei norske versjonane av CAM Cancer sine oppsummeringar blei opphavleg laga i samarbeid med Kreftforeningen som del av prosjektet «Kreft og kosthold», som var finansiert av Extrastiftelsen (Stiftelsen DAM).
Denne teksten er delvis KI-assistert og fagleg gjennomgått av NAFKAM. Les meir om korleis vi bruker kunstig intelligens i vår KI-policy.
Føremålet med denne artikkelen er å bidra til ein faktabasert dialog mellom kreftpasientar og helsepersonell, slik at pasientar kan ta kunnskapsbaserte val om eventuell bruk av alternativ behandling.
Opplysningane er rettleiande og erstattar ikkje individuell medisinsk vurdering. Diskuter alltid alternativ behandling med legen din. Les meir om dette temaet i artikkelen Pasientveiledning ved bruk av alternativ behandling.
